Begrippenlijst Crowdfunding-dienstverleners: EU-AML-verplichtingen

Crowdfunding-dienstverleners: EU-AML-verplichtingen

Op dit moment worden niet alle crowdfunding-dienstverleners aangemerkt als meldingsplichtige entiteiten onder de nationale AML-wetgeving (anti-money laundering), zoals de Wwft. De aankomende EU-AML-regels dichten dit gat door ECSPR-vergunde platforms en tussenpersonen binnen de reikwijdte te brengen.

Wijzigingen voor crowdfunding onder het EU-AML-pakket

Op dit moment vallen bepaalde crowdfunding-dienstverleners binnen de reikwijdte van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft), mits zij voldoen aan de definities onder de Wet op het financieel toezicht (Wft):

Als de financiering op eigen vermogen is gebaseerd (dat wil zeggen dat investeerders aandelen ontvangen), valt de activiteit doorgaans onder beleggingsdiensten of het aanbieden van rechten van deelneming in beleggingsinstellingen.
Als de financiering op vreemd vermogen is gebaseerd (dat wil zeggen dat investeerders geld uitlenen aan de projecteigenaar), valt deze onder het verstrekken van of bemiddelen in krediet.

De AMLR voegt hier nog een categorie aan toe: partijen die onder een vrijstelling crowdfundingdiensten verlenen om te bemiddelen bij het aantrekken van terugbetaalbare gelden van het publiek. De Crowdfunding Service Regulation (ECSPR), die sinds 10 november 2021 van kracht is, bracht deze groep niet binnen de reikwijdte van de Wwft. De ECSPR geldt voor aanbieders die financieringsbelangen van ondernemingen tussen investeerders en projecteigenaren matchen, met behulp van de hierboven beschreven soorten diensten. Onder de AMLR vallen zowel crowdfunding-dienstverleners als crowdfunding-tussenpersonen (zoals gedefinieerd in artikel 3 van de AMLR), inclusief die al onder de ECSPR vergund zijn, nu onder het EU-kader voor de bestrijding van witwassen.

Waarom veranderen de AML-verplichtingen voor de crowdfundingsector?

De EU wil het risico op witwassen via alternatieve financieringsmodellen verkleinen en voorkomen dat er een ongereguleerde schaduwmarkt ontstaat. Ook wil de EU de transparantie in deze snelgroeiende sector vergroten en zorgen voor consistente regels binnen de EU-markt.

AML-verplichtingen voor crowdfundingaanbieders

Relevante crowdfunding-dienstverleners worden verplicht om:

cliëntenonderzoek (CDD) uit te voeren,
transacties te monitoren, en
verdachte activiteiten te melden bij de Financial Intelligence Unit (FIU).

Hoewel de gedetailleerde technische vereisten nog in ontwikkeling zijn, zijn de algemene verplichtingen al duidelijk.

Voorbeelden van belangrijke vereisten zijn:

het identificeren en verifiëren van de identiteit van cliënten (waaronder potentiële en daadwerkelijke investeerders en projecteigenaren),
het identificeren en verifiëren van de uiteindelijk belanghebbende,
het begrijpen van de eigendoms- en zeggenschapsstructuur van de cliënt,
het vaststellen van de herkomst van de middelen, het doel en de beoogde aard van de transactie en zakelijke relatie,
het uitvoeren van sanctiescreening, en
het documenteren en beoordelen van alle risico's op witwassen en terrorismefinanciering.

Crowdfundingaanbieders en -tussenpersonen worden ook verplicht een omvattend AML-beleid op te stellen, met risicobeoordelingen, een adequate governancestructuur, interne controlesystemen en trainingsprogramma's voor medewerkers.

De entiteiten komen onder toezicht te staan, onder meer van AMLA (de nieuwe Europese anti-witwasautoriteit) en/of nationale toezichthouders. Zij moeten zich ook voorbereiden op toenemende administratieve lasten, zoals verplichte gegevensrapportage en mogelijke structurele aanpassingen om effectieve risicobeheersing te waarborgen.

Wanneer gelden de EU-AML-regels?

De EU-AML-regels worden vanaf medio 2027 algemeen van toepassing in de hele EU. In de tussentijd speelt AMLA een actieve rol bij het opstellen van technische reguleringsnormen en richtsnoeren die meer duidelijkheid geven over de implementatie.

Risico's van niet-naleving voor crowdfundingplatforms

Het niet tijdig naleven van de EU-AML-regels kan tot ernstige gevolgen leiden. Toezichthouders kunnen aanzienlijke boetes opleggen en bindende handhavingsmaatregelen nemen tegen entiteiten die de regels niet naleven. Niet-naleving kan ook leiden tot reputatieschade en verlies van vertrouwen van investeerders en andere belanghebbenden, wat kan resulteren in aanzienlijke financiële verliezen.

Risico's van AMLR-niet-naleving voor crowdfundingplatforms

Het niet tijdig naleven van de nieuwe EU-AML-regels kan tot ernstige gevolgen leiden. Toezichthouders kunnen aanzienlijke boetes opleggen en bindende handhavingsmaatregelen nemen tegen entiteiten die de regels niet naleven. Niet-naleving kan ook leiden tot reputatieschade en verlies van vertrouwen van investeerders en andere belanghebbenden, wat kan resulteren in aanzienlijke financiële verliezen.

Vrijstellingen en drempels voor de crowdfundingsector

Er zijn geen standaardvrijstellingen.

EU-lidstaten mogen echter bepaalde soorten organisaties via nationale wetten of beleid onder strikte voorwaarden van specifieke verplichtingen uitsluiten. Om hiervoor in aanmerking te komen, moet de entiteit:

een aantoonbaar laag risico op witwassen of terrorismefinanciering vormen,
adequate mitigerende maatregelen treffen (bijvoorbeeld door gebruik te maken van gereguleerde betaaldienstverleners),
en mag niet op commerciële basis opereren.

Deze vrijstellingen moeten door de lidstaat worden onderbouwd en gedocumenteerd, en de Europese Commissie kan ze toetsen en beoordelen.

Ook bij een vrijstelling moeten instellingen transparant blijven in hun bedrijfsvoering en samenwerken met de toezichthouders. Misbruik van een vrijstelling kan alsnog tot handhavingsmaatregelen leiden.